ΨΗΦΙΑΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΒΛΑΧΟΚΕΡΑΣΙΑΣ

lagkas.i-cv.jpgΟ Μακροβιότερος Βλαχοκερασιώτης (Μια μικρή συμβολή στη μελέτη της μακροζωίας)
 
Ο Γιάννης Λάγκας γεννήθηκε στη Βλαχοκερασιά το 1902 από γονείς αγρότες/κτηνοτρόφους και πέθανε το 2010 σε ηλικία 108 ετών. Ο πατέρας του, Νικόλαος είχε κάνει δύο γάμους. Από τον πρώτο γάμο, με Καλτεζιώτισα είχε ένα παιδί, το Γιώργη, ο οποίος μετανάστευσε στις ΗΠΑ (Νέα Υόρκη?) σε ηλικία 16 ετών, σύμφωνα με στοιχεία που συγκέντρωσε ο Γιώργος Λάγκας από το Ellis Island. Σύμφωνα με την κόρη του, Βασιλική, ο Γιώργης παντρεύτηκε Γερμανίδα, απέκτησε δυο παιδιά, είχε σουπερμάρκετ, αλλά έχασε πρόωρα (<50) τη ζωή του από σκωληκοειδίτιδα. Από το δεύτερο γάμο, με τη Βλαχοκερασιώτισα Δήμητρα (το γένος Καραμπίτσου), προέκυψαν 5 παιδιά: 4 αγόρια, ο Γιάννης, ο Ηλίας («Πρέσβης»), ο Χρήστος, ο Κωνσταντίνος και ένα κορίτσι, η Κατερίνα (Ρίνα) η οποία πέθανε σε μικρή ηλικία, «από την ομορφιά της» σύμφωνα με αφήγηση του αδελφού της Ηλία (όπως μου τα διηγήθηκε η κόρη του Λια Λάγκα, Δήμητρα Κοπίτα). 
 
Τα δύο αδέλφια, ο Γιάννης και ο Ηλίας, έμειναν στη Βλαχοκερασιά. Ο Ηλίας ασχολήθηκε με τα αγροτικά, παντρεύτηκε Βλαχοκερασιώτισα, έκανε 5 παιδιά και πέθανε σε ηλικία 85-86 ετών, σχεδόν πλήρης ημερών. Ο Χρήστος πήγε σώγαμπρος στην Αρβανιτοκερασιά, ασχολήθηκε με τα αγροτικά, απέκτησε 4 παιδιά και πέθανε πρόωρα (30-35 ετών) από ανακοπή καρδιάς στο κτήμα του, στο «Μεγάλο Βαρικό». Μετά την κατοχή η γυναίκα και τα παιδιά του μετανάστευσαν στις ΗΠΑ (Σικάγο) Ο Κωνσταντίνος πήγε στη Σπάρτη, άνοιξε τσαγκαράδικο, παντρεύτηκε ντόπια, έκανε ένα παιδί (κόρη) και πέθανε σε ηλικία 80-84 περίπου ετών. 
 
Ο Γιάννης Λάγκας, ο μακροβιότερος μεταξύ των αδελφών, επιστρατεύτηκε από μικρός από τον πατέρα του να φυλάει το κοπάδι γιδιών μαζί με τον αδελφό του Χρήστο και να δουλεύει στα κτήματα της οικογένειας.  Συνέπεια αυτής της επιλογής του πατέρα του ήταν ο Γιάννης να μείνει αναλφάβητος. Το 1932, «χαλάσανε» το κοπάδι γιδιών, αλλά κράτησαν λίγα γίδια για τις ανάγκες της οικογένειας. Στη συνέχεια, ο Γιάννης ασχολήθηκε σχεδόν αποκλειστικά με το κτήματα, ως αγρότης, στις Ράχες (χειμαδιά), τη Βάλτενα και το «Μεγάλο Βαρικό» μέχρι να τα κληροδοτήσει στα παιδιά του ή να τα πουλήσει σε άλλους.
 
Σε ηλικία 28 ετών, ο Γιάννης παντρεύτηκε την ‘Ολγα, το γένος Γεωργίου Κούρναρη. Από αυτό το γάμο προέκυψαν 3 παιδιά: 2 κόρες, η Δήμητρα και η Βασιλική, και ένα αγόρι, ο Νίκος. Η Δήμητρα μετανάστευσε στην Αυστραλία, παντρεύτηκε εκεί και απέκτησε τρία παιδιά. Αργότερα την ακολούθησε ο αδελφός της Νίκος, ο οποίος επίσης παντρεύτηκε εκεί, και απέκτησε δύο παιδιά (την Όλγα και το Γιάννη). Η Βασιλική έμεινε στο χωριό και παντρεύτηκε τον κτηνοτρόφο Νίκο Καστραντά και απέκτησε τρεις κόρες την Γεωργία, τη Μαρία και την Όλγα (η Μαρία μένει στα Βούρβουρα). Σύμφωνα με την Βασιλική, ο αδελφός της ο Νίκος από την Αυστραλία στάθηκε αρωγός στους γονείς του, βοηθώντας τους ποικιλοτρόπως, αλλά κυρίως οικονομικώς.
 
Όσον αφορά τις διατροφικές του συνήθειες, ο Γιάννης κάπνιζε και έπινε κρασί, κάπου κάπου έφτανε και στο στάδιο της μέθης. Όμως, πριν από τα 50 του έκοψε το κάπνισμα και περιόρισε το κρασί σε ένα ποτήρι μαζί με το μεσημεριανό γεύμα. Το πρωϊνό του περιοριζόταν σε ένα ελληνικό καφέ. Κατά το μεσημεριανό γεύμα, ο Γιάννης Λάγκας έτρωγε τα πάντα, αλλά σε μικρές ποσότητες. Το βράδυ δεν έτρωγε τίποτα, αλλά έπινε μόνο ένα τσάι (συνήθως χαμομήλι). 
 
Ο Γιάννης έχασε τη σύντροφο του 30 περίπου χρόνια πριν (δηλαδή αρχές της δεκαετίας του 1980) όταν ο ίδιος ήταν περίπου 78 ετών. Έζησε μόνος του στο πατρικό για περίπου δύο δεκαετίες μετά το θάνατο της γυναίκας του. Την τελευταία δεκαετία της ζωής την πέρασε με την κόρη του Βασιλική και το σύζυγό της Νίκο Καστραντά, στο σπίτι τους, πίσω από το σχολείο του χωριού. Σύμφωνα με την αφήγηση της Βασιλικής, σε ένα ταξίδι της στην Αθήνα, συνάντησε μια καλόγρια, η οποία της υπενθύμισε ότι η φροντίδα των γονέων από τα παιδιά είναι βασική αρχή της θρησκείας μας. Η Βασιλική γηροκόμησε τον πατέρα της, εναλλάσσοντας τη διαμονή τους μεταξύ Βλαχοκερασιάς και χειμαδιών (Κονιδίτσα). Αν και τα τελευταία χρόνια ο μπάρμπα Γιάννης έχασε μέρος της όρασης και της ακοής του, διατήρησε της διαύγεια του μέχρι το τέλος. Άφησε την τελευταία του πνοή στο σπίτι της κόρης του Βασιλικής, 20 μέρες μετά το θάνατο του συζύγου της.
 
Στο πατρικό του μπάρμπα Γιάννη ζει σήμερα οικογένεια Αλβανών, χωρίς να καταβάλλουν ενοίκιο στη Βασιλική, μια πρακτική που ακολουθείται και από άλλους Βλαχοκερασιώτες που είτε έχουν αποδημήσει, είτε διαμένουν μόνιμα σε διάφορες πόλεις της Ελλάδας και του εξωτερικού. Προτιμούν την κατοίκηση και την συντήρηση χωρίς μίσθωση παρά την εγκατάλειψη και την κατάρρευση. Είναι μια συναινετική πράξη με αμοιβαίο όφελος για τους ιδιοκτήτες και τους ενοικιαστές αλλοδαπούς. 
 
Αφήγηση από την Βασιλική Καστραντά, τη Δήμητρα Κοπίτα και το Γιώργο Λάγκα στον Νίκο Πετρόπουλο,
Βλαχοκερασιά/Αθήνα, 11-20/07/2015.